Podziemny Wałbrzych

Capitol-1944-plan-CAW

Podziemny Wałbrzych

ZBIGNIEW REKUĆ

Odkrywca nr 3 (62), marzec 2004

Do napisania tekstu o podziemiach Wałbrzycha przymierzałem się długo, bo ok. 7 lat od czasu odnalezienia w Centralnym Archiwum Wojskowym niemieckiej dokumentacji podziemnych schronów znajdujących się pod tym miastem. Tym razem jednak postanowiłem wrócić do tematu sprowokowany tekstem Wojtka Stojaka w styczniowym Odkrywcy – Tajemnica Drugiego Liceum.
W CAW, w nagłówku jednej z teczek napisano „Plany techniczne i sytuacyjne z lat 1936-1944 obiektów fortyfikacyjnych znajdujących się na terenie powiatu i miasta Wałbrzych”. Niemiecka dokumentacja zawiera szczegółowe plany techniczne podziemnych schronów, które wykonane są w kolorze i w dużych formatach, a dotyczą obiektów znajdujących się m.in. na ulicach, które zmieniały czasami swoje nazwy dwukrotnie: Żymierskiego, Stalina, Pocztowej, Daszyńskiego, Limanowskiego, Słowackiego, 1 Maja, Ratuszu, Podgórze kamieniołom, Podgórze – Mieszko i Staszic.

Jeden z dokumentów powojennego Wałbrzycha datowany na 13 października 1946 r. został wysłany przez Prezydenta Miasta, Eugeniusza Szewczyka do Wydziału Wojskowego, Wrocławskiego Urzędu Wojewódzkiego. Pismo dotyczyło mienia typu wojskowego a dokładniej poniemieckich schronów OPL. Prezydent miasta napisał min: „W wykonaniu zarządzenia L.dz. W/Opl/1-4/46 donoszę, że na terenie miasta Wałbrzycha wojskowych umocnień jakiegokolwiek rodzaju nie ma. W czasie wojny zostały przez ówczesne niemieckie władze miejskie zbudowane jedynie schrony przeciwlotnicze dla ludności miasta, mianowicie sztolnie podziemne w następujących miejscach:

  1. W górze przylegającej do podwórza szkolnego przy ulicy Marszałka Stalina Nr. 34,
  2. Na terenie szybu Staszica,
  3. Na terenie szybu „Bolesław Chrobry”,
  4. W górze obok nieruchomości nr 19 przy ul. 22-lipca,
  5. W górze przy ulicy Marszałka Roli Żymierskiego,

Ogólna długość wyżej wymienionych sztolni wynosi 900 m. Sztolnie budowane są na głębokości od 5 do 12 metrów pod powierzchnią ziemi. Przekrój ich wynosi 2.40 m do 3 m szerokości i 2.20 do 2.80 m wysokości. O dzisiejszym stanie tych urządzeń nie da się nic konkretnego powiedzieć, gdyż wejścia do poszczególnych sztolni są albo zasypane, albo zamurowane względnie zagrodzone belkami. Część tych sztolni spełnia rolę wentylatorów kopalń węgla. Wszystkie sztolnie budowane są częściowo w skałach, częściowo są obetonowane lub obmurowane cegłą, częściowo zaś podparte drewnem. Powyższe dane przedstawiam na podstawie informacji uzyskanych przez Wydział Techniczny tut. Zarządu Miejskiego od byłego kierownika robót prowadzącego budowę tych urządzeń”.

W tym samym okresie Dyrektor Okręgu Poczt i Telegrafów we Wrocławiu inż. Wł. Kozubek zwrócił się do Wydziału Inżynierii Dowódcy IV Okręgu Wojskowego przedstawiając wykaz umocnień typu wojskowego z załączonym planem. W piśmie czytamy m.in.:
Powołując się na pismo Urzędu Wojewódzkiego Wrocławskiego, Wydział Wojskowy, L. dz. W/Opl. 1-4/46 w sprawie wykazów umocnień typu wojskowego przesyłam w załączeniu plan sytuacyjny schronu opl., znajdującego się w Wałbrzychu, przy ul. Słowackiego nr 20 na placu naprzeciw Obwod. Urzędu Pocztowego Wałbrzych 1. Plac ten stanowi własność Zarządu Pocztowego. Poza tym na terenie obiektów i posesji poczt.-telekom. Przynależnych do podległego mi Dolno-Śląskiego Okręgu Poczt i Telegrafów nie stwierdzono żadnych innych umocnień typu polowego jak i przeciwlotniczego po b. armii niemieckiej”.
Dyrektor Okręgu Poczt, stwierdził brak innych umocnień po byłej armii niemieckiej. Otóż w tym samym wzgórzu Ptasiej Kopy opodal znajduje się jeden z najbardziej interesujących obiektów w Wałbrzychu ( o tym napiszę w kolejnym odcinku).

Zobacz także:

Be the first to comment on "Podziemny Wałbrzych"

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*